Phong thuỷ học cho biết hễ nơi nào núi tiếp giáp với biển cuộc đất trở thành linh diệu mà ngôn ngữ xưa gọi là danh thắng, hình thắng, thiên địa, phước địa. Người xưa lập am, dựng miếu, xây chùa tháp ở nơi ấy để tỏ lòng tạ ơn sông núi, trời Phật. Đào Duy Từ (1572-1634) sinh trưởng ở đất Thanh Hoá, vào Nam năm Ất Sửu, 1625. Trải qua một thời gian lận đận long đong, họ Đào được Sãi Vương (Nguyễn Phúc Nguyên 1613-1735) trọng dụng rồi phong dần đến chức Quân Cơ Tham Lý Quốc Chính, tước Lộc Khê hầu.

Sử quan thế giới hôm nay có cách nhìn đổi mới, các quốc gia Âu Mỹ và tiếp nối là các châu Á, châu Phi và châu Đại Dương đã gọi thời phong kiến là trung đại. Vua chúa ngày xưa lo xây dựng cung điện, lăng tẩm, đền đài, chùa tháp , nhà thờ, chiến lũy, lâu đài… để bảo vệ vương quyền , tính kế dài lâu ngôi báu trị vì.

Một cư sĩ họ Trần, người làng Tân Sa, vào năm 2008, từng nói ở làng Tân Sa có một ngôi chùa cổ trên 500 năm tuổi. Ông cho biết ngôi chùa do một vị tướng họ Trần, theo vua Lê bình Chiêm, sau khi thắng giặc, tâu vua xin lập làng, rồi lập chùa ở Tân Sa để ẩn tu.

Chùa Viên Giác là ngôi cổ tự trên 300 năm tuổi, ở gò Bình An, gần miếu Lịch đại đế vương. Cũng như các ngôi chùa cổ khác ở Huế, do thiên tai, chiến tranh, biến loạn thì chùa bị xuống cấp, hư hỏng… và đạo hữu lại quyên góp và được những bà hoàng, công chúa, …dâng cúng tiền của để tôn tạo, cơi nới bề thế hơn.

Ngược dòng Hương Giang đi về phía thượng nguồn, qua núi Tứ Tượng nơi có tượng đài Quán Thế Âm lộ thiên cao sừng sững, là biểu tượng tâm linh oai nghiêm của Phật giáo xứ Huế, đến thôn Bằng Lãng xã Thủy Bằng, thị xã Hương Thủy, chùa Sơn Bằng hiện ra trong cỗ kính yên bình.

Hôm nay trong không khí hân hoan đón mừng một sự kiện lớn: Khánh thành Tổ Đình Từ Đàm, ngôi chùa có nhiều dấu ấn lịch sử quan trọng của Phật Giáo Việt Nam. Tăng Ni Phật tử tỉnh Thừa Thiên Huế thành kính cung đón Chư Tôn Hòa Thượng, Chư Thượng Tọa lãnh đạo Trung Ương Giáo Hội từ Thủ Đô Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Chư Tôn Đức lãnh đạo Phật Giáo các tỉnh thành trên mọi miền đất nước quan lâm tham dự.

Chùa Diệu Đức là ngôi chùa sư nữ nổi tiếng vào bậc nhất của đất Thần kinh, trước năm 1930 Ni bộ TT Huế hầu như không có cơ sở để tu học, sư Bà Diêu Không được chư tôn ủy cử cho mượn chùa Từ Đàm làm nơi ở và tu hành học đạo cho Ni bộ. Thấy được nỗi khó khăn đó, đến năm 1932 cố Sư bà Diệu Không đã vận động và bỏ tiền ra mua một khu đất gần kề với chùa Kim Tiên trên đường Lam Sơn (nay là đường Điện Biên Phủ) xây dựng một tự viện làm nơi tu học cho Ni chúng tại TT-Huế lúc đó và đặt tên là chùa là Diệu Đức rồi mời Sư bà Diệu Hương làm trú trì.

Tổ đình Trúc Lâm - Huế rất nổi tiếng. Từ trước đến nay ngôi chùa Trúc Lâm - Huế đã được các nhà nghiên cứu viết bài giới thiệu ở nhiều phương tiện thông tin đại chúng. Các tác giả căn cứ vào bia ở tháp của ngài Giác Tiên, vị tổ khai sơn của chùa, để giám định niên đại khai sơn chùa Trúc Lâm vào đầu thế kỷ 20. Vấn đề niên đại của chùa Trúc Lâm đã rõ, nhưng tiền thân của chùa là gì? Là ngọn đồi hoang dã của Dương Xuân hay một công trình kiến trúc cổ nào đó? Nếu tiền thân của chùa Trúc Lâm là công trình kiến trúc cổ thì nó là công trình gì?

Tổ Đình Vạn Phước toạ lạc trên đỉnh núi Bình An, thuộc phường Trường An, thành phố Huế. Chùa quay mặt về hướng Tây Nam, xa xa có núi Thiên Thai làm tiền án, phía trước có khe suối Tiên quanh năm nước chảy trong xanh, phía sau có ngọn Hàm Long làm hậu chẫm. Là nơi “ Đạo mạch khai quang, xương long Phật Tổ”.